او باشند « 1 » خود را شايسته مقام ولايتعهدى ايران مىدانستند و در انتظار فرصت مناسب بودند كه اين مقام را اشغال و بر اورنگ پادشاهى ايران تكيه زنند . سرهنگ كاسپار كه بنا به عادت فطرى اروپائيان زيروروى اوضاع دربار ايران را با نظر دقيق نگريسته و با تحقيق كامل موضوعات و جريانات گذشته و حال را بررسى [ كرده ] و به رشته تحرير درآورده است ، در مورد احساسات آقا محمد خان نسبت به پسران بابا خان ( فتحعلى شاه آينده ) چنين مىنويسد : « آقا محمد خان نسبت به دو پسر ارشد برادرزاده‌اش لطف و عنايت خاصى داشت از اينرو پسران بابا خان قسمتى از دوران طفوليت خود را در جوار وى به سر بردند و با چنين فرصتى آقا محمد خان به خوبى پى به روحيه آنان برد . آقا محمد خان گاهى عمدا آنها را آزاد مىگذاشت تا خصال و سجاياى آنها را بسنجد . در اختلافات و كتك‌كاريهاى كودكانه غالبا زور محمد على ميرزا كه تنومند و قوى و گستاخ و تندخو بود ، به عباس برادر كوچكتر كه بسيار ضعيف و تا سن دو سالگى گرفتار نرمى استخوان بود مىچربيد . حتى پيشكار وى نيز از تندخوئى او در امان نبود . بىپروائى و شباهت بعضى از خصال محمد على ميرزا به آقا محمد خان ، نظر مساعدترى در سرسلسله قاجار نسبت به محمد على ايجاد كرده بود ولى با مرور ايام معلوم شد كه خصال محمد على از درنده‌خوئى « 2 » فطرى خاصى سرچشمه مىگيرد ، از اينرو توجه آقا محمد خان به سوى عباس ميرزا جلب بشد . از آن پس هربار كه اختلاف بين برادران پيش مىآمد آقا محمد خان از عباس ميرزا جانبدارى مىكرد و بر مراتب خشم و غضب محمد على مىافزود و بالاخره كار به جائى رسيد كه يك‌بار نزديك بود محمد على ميرزا قربانى خودخواهى و گستاخى خويش شود . روزى آقا محمد خان دستور داد شيرينى و ميوه به مجلس آورند و خود در گوشه‌اى پنهان شد تا سخنانى را كه ميان دو برادر رد و بدل شود ، به گوش خود بشنود . دراين‌حال محمد على

--> ( 1 ) . حساب محمد على ميرزا دولتشاه را بايد از پسران ديگر فتحعلى شاه جدا دانست زيرا اين شاهزاده در شجاعت و سخاوت و مردانگى و فضل و كمال در ميان ساير شاهزادگان شاخص و ممتاز بوده و به استثناء عباس ميرزا نايب السلطنه هيچ‌يك از پسران فتحعلى شاه در لياقت و كفايت و اصلاح‌طلبى و حتى در زيبائى و تناسب اندام به پاى او نمىرسند و اگر او به اورنگ شاهى تكيه مىزد تاج افتخار بر تارك ايران مىزد . ( 2 ) . اين نظر سرهنگ كاسپار است كه خواسته ارجحيت عباس ميرزا را به محمد على ميرزا ثابت كند و نظر مورخين ديگر غير از اين است . چه محمد على ميرزا در همان ايام كودكى آثار رشادت و شجاعت از خود ظاهر مىساخت و زير بار احدى نمىرفت و در نتيجه همين رشادت و حاضرجوابى مورد بىمهرى آقا محمد خان قرار گرفت .